Meneer de burgemeester, dames en heren (zie ook: Welkom namens...),
“De boel bij elkaar houden”, kent u die uitdrukking? Waarschijnlijk wel. Burgemeester Cohen namelijk verwoordde zo zijn ambities voor het besturen van de stad bij zijn aantreden in januari 2001.
Kort daarna opende Atef Salib zijn Habibi Ana, het eerste en enige Arabische openlijk homocafé ter wereld. En hoewel Atef zijn motto wat anders formuleerde, ging het er ook hém om de boel bij elkaar te houden. Om te laten zien hoe moeilijk dat is, moet ik u eerst een korte anekdote vertellen.
Vorig jaar bezochten mijn echtgenoot Philippe en ik samen met onze goede vriend Daniël de Antwerpse leerbar The Boots. En over motto’s en ambities gesproken: The Boots hanteert als slogan: “Waar je fantasie werkelijkheid wordt.” Nou, dan weet u het wel.
Terwijl we keken naar de taferelen die gaande waren, bracht Daniël de volgende vraag naar voren: wat zouden onze vaders doen, als die zouden merken dat we in een tent als deze waren beland?
Nou zijn Philippe’s ouders zo ongeveer de meest ruimdenkende personen van Nederland, dus hij antwoordde dat zíjn vader het best interessant zou vinden om eens in The Boots rond te lopen. Maar na een half uurtje wordt hij het zat, aldus Philippe, en dan wil hij naar een andere kroeg of naar huis.
Mijn eigen ouders zijn katholiek. Maar het zijn van die Huub Oosterhuis-katholieken, die vinden dat Jezus ook eigenlijk wel een vis zou kunnen zijn. Of een leeuw, of een ander sterrenbeeld. Nogal onverschillig dus. Mijn vader zou dus antwoorden: “Jongen, wat jij doet, moet jij weten. Als ik er maar niet heen hoef.”
Daniël ten slotte is van Orthodox Joodse afkomst. Hij antwoordde dus op zijn eigen vraag: “Ik zou de volgende ochtend om 9.00 uur worden onterfd.”
Ik geef nu expres een voorbeeld van drie hoogopgeleide, vrijzinnige, Randstedelijke dertigers die van huis uit iets hebben meegekregen – en dan niet alleen in financiële zin – al meer dan tien jaar in Amsterdam wonen en daar redelijk hun draai hebben gevonden. Maar die enorm verschillen in hoe er vanuit het ouderlijk huis wordt gedacht over homoseksualiteit. En over de homoseksualiteit van hun zonen al helemaal.
Meneer de burgemeester, dames en heren,
Als u mij toestaat, verplaatsen wij ons van de Antwerpse leerbar The Boots naar het Arabisch homocafé Habibi Ana. Andreaskruisen of kettingen en handboeien aan de muur, zijn er niet. Maar wel waterpijpen, exotische kleden en uit Egypte meegenomen souvenirs.
In plaats van halfnaakte kerels met een kaal hoofd of een baard, staan er aan de bar jongens en mannen met een, zoals journalisten dat altijd zo netjes zeggen, Noord-Afrikaans uiterlijk. Dan vraagt u zich waarschijnlijk met mij af, wat hún vaders zouden doen als die zouden merken dat ze in zo’n tent waren beland. Want als één spreekwoord van toepassing is op de gasten van Atef in zijn café, dan is het wel: “Wat niet weet, wat niet deert!”
Wat ik bedoel is dit. Drie hoogopgeleide, vrijzinnige dertigers die al meer dan tien jaar in Amsterdam wonen, lopen bij The Boots de deur uit en gaan over tot de orde van de dag. Onze Noord-Afrikaanse vrienden echter, stappen vaak een andere wereld in als ze bij de Habibi Ana naar binnen gaan.
Plotseling kan er veel, bijna alles en dat gaat niet altijd even goed. Atef heeft zijn ramen zien sneuvelen, zijn dansvloer veranderde soms in een boxring en ook kwamen er ongewenste bezoekers over de vloer waaronder de politie. Nou, dan weet u het wel.
Maar ondanks dat zit Atef, net als de burgemeester, al weer zes jaar op zijn post. En net als de burgemeester heeft ook Atef de boel bij elkaar weten te houden. Twee korte opmerkingen daarover. Aan de ene kant vinden sommigen dat “de boel bij elkaar houden” een wel heel laag ambitieniveau verraadt. Met andere woorden: als de lat maar laag genoeg ligt, spring je er zó over heen.
Aan de andere kant: misschien moeten we juist constateren dat er in onze stad de laatste zes jaar net zo veel is gebeurd als in de halve eeuw daarvoor. De emoties die door de gebeurtenissen teweeg werden gebracht, werden voor een deel afgereageerd op de doelgroep van het Arabisch homocafé Habibi Ana. Zo bezien is de boel bij elkaar houden een hele prestatie.
Tot slot: onlangs is Burgemeester Cohen benoemd voor een tweede termijn. En ook Atef heeft inmiddels zijn tweede zaak geopend; mede namens mijn echtgenoot aan beiden de felicitaties. Ik roep u beiden echter op niet achterover te leunen met het idee dat de klus is geklaard.
We weten immers niet, welk feest er nu weer door Els Iping wordt verboden. Of wie er morgen weer het water in wordt geduwd, in elkaar wordt geslagen of wordt omgebracht. Want als er één spreekwoord van toepassing is op de politiek én de horeca dan is het wel het Arabische gezegde: Voorspellen is moeilijk, zeker als het om de toekomst gaat.